Түркістан өңірінде төрт жастағы зерек бала көпшілікті таңғалдырды

Түркістан облысының Қазығұрт ауданына қарасты Алтынтөбе ауылында ерекше қабілетімен көзге түсіп жүрген кішкентай бала бар. Жасы небәрі төртте болса да, Әли Адамбек есімді бүлдіршіннің есепке жүйріктігі ересектердің өзін таң-тамаша қалдыруда.

Әли қарапайым қосу мен азайтудан әлдеқашан асып кеткен. Ол екі таңбалы ғана емес, үш таңбалы сандарды да ойша есептеп, жауабын кідірмей айта алады. Ең қызығы – көбейту амалдарын ағылшын тілінде түсіндіріп беруі. Оның жасына сай келмейтін математикалық ойлау қабілеті ауыл мұғалімдерін де, ата-аналарды да қайран қалдырған.

Балабақшада жүрген кезінде-ақ тәрбиешілері оның зеректігін байқап, «үйретеріміз аз қалды» деген тоқтамға келген. Содан кейін ата-анасына баланы мектепке ертерек дайындау жөнінде кеңес берген. Қазір Әли дайындық сыныбында білім алып жүр. Дегенмен ұстаздардың айтуынша, оның логикалық ойлау деңгейі әлдеқайда жоғары.

Алтынтөбе ауылындағы мектептің мұғалімдері баланың күрделі тапсырмаларды тез игеретінін айтады. Кейде жоғары сынып оқушыларына ұсынылатын есептерді де оп-оңай шығарып береді. Сыныптастары тақта алдында ойланып тұрғанда, Әли жауапты бұрын айтып қояды. Оның есеп шығару тәсілі де өзгеше – амалдардың ретін жаттанды түрде емес, мәнін түсініп орындайды.

Анасы Нұргүл Мырзағали ұлының қызығушылығы ерте оянғанын айтады. Үйде теледидардан мультфильм қосылғанда, Әли ұзақ отырмайды. Оның орнына ағылшын тіліндегі танымдық бағдарламаларды, әсіресе математикаға қатысты бейнероликтерді іздеп көреді. Кейде ұйықтар алдында ертегі сұрамай, «есеп беріңізші» деп өтінетін көрінеді.

Бала әліпбиді де толық меңгерген. Қазір әріптерді еркін танып қана қоймай, сөздерді буындап оқи алады. Келесі мақсаты – ағылшын тілінде сауатты жазуды үйрену. Анасының айтуынша, Әли мектепке баруды асыға күтеді және сабақ оқымаған балаларды түсінбей таңырқайды. Оның білімге деген ынтасы ата-анасына да үлкен жауапкершілік жүктеп отыр.

Мамандар мұндай қабілетті ерте жастан дұрыс бағыттау маңызды екенін айтады. Дарынды балаларға арнайы бағдарламалар мен тереңдетілген оқу тәсілдері қажет. Ауыл мұғалімдері де Әлидің қабілетін жүйелі түрде дамытуды қолға алмақ.

Төрт жасар баланың есепке икемділігі – кездейсоқ құбылыс емес, оның табандылығы мен қызығушылығының нәтижесі. Ол есепті ойын ретінде қабылдайды. Сандарды есте сақтау, оларды салыстыру, жылдам шешім табу – оның күнделікті әдетіне айналған.

Бүгінде Түркістан өңіріндегі ұстаздар мен тұрғындар кішкентай вундеркиндтен үлкен үміт күтеді. Әлидің алғырлығы мен еңбекқорлығы жалғасын тапса, болашақта ғылым жолын таңдауы да ғажап емес. Ең бастысы – оның балалық шағы қуанышқа толы болып, қабілеті дұрыс бағытта дамуы.

Қазығұрттың кішкентай тұрғыны дәл қазірдің өзінде «есепті жақсы көремін» деп сенімді айтады. Ал бұл сөз оның алдағы жетістіктерінің бастамасы ғана болуы мүмкін.